İngilizce okuma yazma kuralları

Geçen ay Nazlı İngilizce okuma kurallarıyla ilgili bir yazı yazıp yazamayacağımı sormuştu bana. Ben de epey bir zamandır düşünüyordum. Defne ile beraber okurken artık karşıma bilmediğim kelimeler çıkabiliyor. Anlamlarına ve okunuşlarına sözlükten bakmam gerekiyor. Defne’nin okulunda öğretmenleri onlara bazı okuma kuralları ezberletmiş. Mesela: When two vowels are walking, the first one does the talking. (İki sesli yanyana gelince, ilki konuşur.) Ben İngilizce öğrenirken bu kuralları hiç öğrenmemiştim. İnternette araştırdım, Phonics on the Web adlı bir site buldum. Bu yazıdaki bilgiler çoğunlukla oradan. Harfleri ve çıkardıkları sesleri takip etmesi kolay olsun diye İngilizce harfleri ve kelimeleri italik, çıkardıkları (Türkçe) sesleri kalın yazdım.

İngilizce alfabede 26 harf var. Kendi başlarına sesleri olduğu gibi biraraya geldiklerinde bambaşka sesler yaratabiliyorlar. Mesela CH beraber Ç gibi okunuyor. Kuralların listesi biraz uzun. Ben buraya bir kısmını yazdım. Diğerlerine  Phonics on the Web sitesinden bakabilirsiniz.

Sessiz Harfler:
1. D, F, K, L, M, N, P, Z Türkçe’dekiyle aynı sesleri çıkarıyorlar.
2. B çoğunlukla Türkçe’deki gibi B okunuyor (boy) ama önünde M varsa sessiz kalıyor. (lamb)
3. C arkasından A, O, U veya H dışında bir sessiz harf gelirse K gibi (cat, cold, cup, pick, act) okunuyor. Arkasından E, I veya Y gelirse S gibi (cell, fancy, cite) okunuyor.
4. G genelde arkasından I, E veya Y gelirse C gibi (giant, gentle, gym) okunuyor. Yoksa G gibi (gold, glass, grow) okunuyor. Ama bu kurala uymayan kelimeler (get, got, begin, girl, give, geese, gift) var.
5. H çoğunlukla Türkçe’deki gibi H okunuyor (hat) ama bazen sessiz (honest) kalıyor.
6. J Türkçe’deki C gibi (jam) okunuyor.
7. R Türkçe’deki R gibi (rail) okunuyor.  Ama önünde bir sesli harf varsa sesi değişiyor.
8. S ya S gibi (sit) ya da Z gibi (has) okunuyor.
9. T çoğunlukla T gibi (talk) okunuyor  ama bazen sessiz (whistle) kalıyor.  Yanında H varsa TH bambaşka bir ses çıkarıyor, yeni bir harf gibi.
10. V Türkçedeki sesine biraz benziyor. W ağız yuvarlatılarak söyleniyor. Türkçe V ikisine de tam benzemiyor.
11. Y Türkçe’deki gibi (yard) okunuyor  ama bazen sesli harf olarak kullanılıyor (tiny, gym).
12. Z Türkçe’dekiyle aynı (zip) okunuyor.
13. X harfi KS sesini (box), GS sesini (exact) veya Z sesini (xylophone) çıkarabiliyor.

İki sessiz harf yanyana gelince bambaşka bir ses çıkarabiliyorlar. Bunlardan bazıları:
1. CH Türkçe’deki Ç gibi (child) okunuyor.
2. SH Türkçedeki Ş gibi (shell) okunuyor.
3. TH iki değişik şekilde okunuyor. Dillerini hafif ısırarak söylüyorlar. Three, tooth, athlete veya the, this, that gibi. Bunlar anadili Türkçe olanların İngilizce en zor öğrendiği seslerden.
4. GH ikinci harfi sessiz G gibi (ghost),  GN ve KN ilk harfleri sessiz N gibi (gnome, knight) okunuyor.
5. PH Türkçe’deki F gibi (phone) okunuyor.
Diğerlerine buradan bakabilirsiniz.

Sesli harfler daha karışık. Bir kere her sesli harfin tek başlarına olduklarında iki ayrı sesi var. Birine kısa diğerine uzun diyorlar. Uzun sesleri harflerin alfabedeki isimleriyle aynı. A Türkçedeki A ile E arası bir ses, uzatıp sonunda Y varmış gibi (lake) okunuyor. E Türkçedeki İ sesinin uzunu (feet) , O uzun O sesi (rope)  ve U yuu gibi (cute) okunuyor. Bir de kısa sesleri var. İ ve E Türkçe’deki gibi kısa ses çıkarıyor (hit, set), U kalın ve kısa A sesi çıkarıyor (cup), O ise O ile A arası bir ses (hot) çıkarıyor. Benin Defne’den öğrendiğim iki kural var. Birincisi kelimelerin sonuna konan ve telaffuz edilmeyen E harfine “bossy E” (parton E) diyorlar. Kendisinden önce gelen sesli harfe ismini söylemesini emrediyormuş. Yani make, like, hope, cute derken ilk sesliler uzun okunuyor. İkinci kural da yukarıda yazdığım. İki sesli harf yanyana gelirse ilki uzun okunuyor, ikincisi okunmuyor.  Bu kural çok sık bozuluyor. Sesli harflerde de sessiz harfler gibi çift sesler var. Mesela OO yanyana kısa (book) veya uzun (cool) U gibi okunuyor. Yani sesli harflerin durumu biraz daha karışık. Çok fazla kural ve kuralları bozan kelimeler var. Mesela read kelimesi oku anlamında reed gibi uzun İ sesiyle, okudu anlamında ise red gibi kısa E sesiyle okunuyor. Belki de bu karışıklıklardan dolayı  bu kurallar çoğu zaman öğretilmiyor. Zaten bazen o kadar kural ezberlemeye çalışmaktansa işi beynimize bırakmak daha doğru herhalde. İnsan beyni bu kadar karmaşık kuralı kitaplardan ezberlemeden öğrenebiliyor. Yoksa bu kadar insan İngilizce okuyup yazamazdı.

Bir de tabi aksan farkları var. İngiltere’de water (su) derken T sesi çıkıyor. Burada aynı söylerseniz restoranda garson size bakıp anlamıyor. Yuvarlayıp D gibi söylemek gerekiyor. Ben senelerce inat ettim sonunda Amerikalılar gibi yuvarlamayı öğrendim. Ama yine geçenlerde Defne’nin sınıfında bir çocuğa water kelimesini yazdırmak için ortadaki T harfini yuvarlamadan T gibi söyledim. Çocuk neden basettiğimi anlamadı bile. İngiliz çocuklar Amerikalı çocuklardan daha kolay öğreniyor olabilirler mi İngilizce okuyup yazmayı?

Reklamlar
Bu yazı çok dilli yaşam içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

10 Responses to İngilizce okuma yazma kuralları

  1. deniztortop dedi ki:

    Ne çok kural varmış meğerse!

  2. lalebekyel dedi ki:

    Bir İngiliz, İngilizce öğretmeninin kendi lisanındaki okuma farklılıklarından yola çıkarak öğrencileri ile paylaştığı espriye göre ‘ GHOTIO’ nedir??? Hiç bir öğrenci onun ‘FISH’ olduğunu bilemez.
    Öğretmen açıklamayı seslere göre şöyle yapar:
    enough…gh-F
    women… o-I
    nation…tio-SH ….. 🙂
    Aynı yazılıp farklı okunanlara ne demeli??? ‘live’ , ‘present’, ‘record’ gibi…
    Evet kurallar bu kadar karmaşık ise, en iyisi kuralları unutup işi beynimize bırakmak…

  3. Çocukların okuma yazma süreci bizim için de çok öğretici oluyor. cute daki e harfine “bossy E” denmesi komiğime gitti. Bizimkiler “silent e” diye öğrendi. Ben silent B yi ve silent L i öğrenince şok geçirdim. üstüne yazı bile yazmıştım: http://www.onlineanne.com/2012/11/10/turkiyede-ingilizce-ogrenmek-ve-sessiz-b-soku/
    Biz (kocamla ben) çocuklar için aldığımız Leap Frog dvdlerinden çok yararlandık ama kuralları öğrenmek uygulamak anlamına kesinlikle gelmiyor maalesef. hala aynı tas aynı hamam…

  4. Defne'nin Annesi dedi ki:

    Bana artık kızım öğretiyor kelimeleri nasıl doğru söyleyeceğimi. Başta alınıyordum beş yaşındaki kızın İngilizce’mi düzeltemesinden ama artık alıştım. Arada bir İspanyolca’mı da düzeltiyor sağolsun. Yakında bilmediğimiz kelimeleri öğrenmeye başlayacaklar o zaman da biraz zorlanacağız. Geçen gün onlara sözlük aldım gelip her şeyi bana sormasınlar diye 🙂
    Ebru

  5. Ali dedi ki:

    Biz (kocamla ben) çocuklar için aldığımız Leap Frog dvdlerinden çok yararlandık ama kuralları öğrenmek uygulamak anlamına kesinlikle gelmiyor maalesef.

  6. Anonim dedi ki:

    🙂

  7. Geri bildirim: Türkiye’de İngilizce Öğrenmek ve “Sessiz B” Şoku | ONLINEANNE

  8. çok teşekkür ederim ben ikinci sınıfa gidiyorum bu kuralları bilmiyordum . Çok teşekkür ederim…

  9. Özlem dedi ki:

    İngilterede ilk okuma ve yazma eğitimi nasıl veriliyor bilgilendirebilir misiniz? Tümden gelimle mi mesela tümceden heceye mi yoksa tümevarımls mı harften heceye mi?

  10. Guliz dedi ki:

    Harika bir calisma olmus. Tesekkurler

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s